Shloka 4
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
कश्चिद्भामयते तानि भ्रमन्ते यदि वा स्वयम् / एतद्वेदितुमिच्छामस्तन्नो निगद सत्तम
Transliteration
kaścidbhāmayate tāni bhramante yadi vā svayam / etadveditumicchāmastanno nigada sattama
Translation
أَيُدِيرُهَا أَحَدٌ، أَمْ تَدُورُ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهَا؟ نَرْغَبُ فِي مَعْرِفَةِ ذَلِكَ؛ يَا أَفْضَلَ النَّاسِ، فَأَخْبِرْنَا بِالْحَقِّ.
Word by Word
कश्चित्someone
कश्चित्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकश्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
भामयतेcauses to revolve/whirl
भामयते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootभामय् (धातु; णिच् causative of √भा/भाम्)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
तानिthose (things)
तानि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
भ्रमन्तेthey revolve/wander
भ्रमन्ते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√भ्रम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
यदिif
यदि:
सम्बन्ध (Sambandha/Connector)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसम्बन्ध-अव्यय; शर्तार्थक (conditional conjunction)
वाor
वा:
सम्बन्ध (Sambandha/Connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
स्वयम्by themselves
स्वयम्:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; स्वकर्तृक/स्वतन्त्रार्थक (adverb: by oneself)
एतत्this (matter)
एतत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
वेदितुम्to know
वेदितुम्:
प्रयोजन (Prayojana/Purpose)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) + तुमुन् (कृत्)
Formतुमुनन्त (infinitive); क्रियार्थक (to know)
इच्छामःwe wish
इच्छामः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√इष्/इच्छ् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
नःto us/for us
नः:
सम्प्रदान-सम्बन्ध (Sambandha: of us)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन; enclitic
निगदtell, declare
निगद:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√गद् (धातु) + नि- (उपसर्ग)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
सत्तमO best one
सत्तम:
सम्बोधन (Sambodhana/Vocative)
TypeNoun
Rootसत्तम (प्रातिपदिक; सत् + तमप्)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; श्रेष्ठार्थक (superlative)