Shloka 38
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
राज्ञी राज्याभिषिक्तेव पुनर्यौंवनमश्नुते / तेष्वियं प्रावृडासक्ता भूतानां जीवितोद्भवा
Transliteration
rājñī rājyābhiṣikteva punaryauṃvanamaśnute / teṣviyaṃ prāvṛḍāsaktā bhūtānāṃ jīvitodbhavā
Translation
كما أنّ الملكةَ الممسوحةَ بتتويج المُلك تنالُ الشبابَ من جديد، كذلك هذه «براؤِط» (موسم الأمطار) المتعلّقة بتلك السحب هي منبعُ حياةِ جميع الكائنات.
Word by Word
राज्ञीa queen
राज्ञी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
राज्य-अभिषिक्ताconsecrated to kingship
राज्य-अभिषिक्ता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootराज्य (प्रातिपदिक) + अभिषिक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक; √सिच्+अभि)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—‘राज्ञी’
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/comparison)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (comparative particle)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb: again)
यौवनम्youth
यौवनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्म
अश्नुतेattains/enjoys
अश्नुते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
तेषुin them/among them
तेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
इयम्this (she/this season)
इयम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
प्रावृट्-आसक्ताattached to the rainy season (prāvṛṭ)
प्रावृट्-आसक्ता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootप्रावृट् (प्रातिपदिक) + आसक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक; √सञ्ज्/√सज्+आ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—‘इयम्’
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
जीवित-उद्भवाsource of life
जीवित-उद्भवा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootजीवित (प्रातिपदिक) + उद्भव (कृदन्त/प्रातिपदिक; √भू+उद्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—‘इयम्’