Shloka 22
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
भद्रसोमपुरोगाश्च महानद्यो द्विजोत्तमाः / सर्वभूतशरीरेषु ह्यापो ह्यनुसृताश्च याः
Transliteration
bhadrasomapurogāśca mahānadyo dvijottamāḥ / sarvabhūtaśarīreṣu hyāpo hyanusṛtāśca yāḥ
Translation
يا أفضلَ ذوي الولادتين! إنّ الأنهار العظام، وعلى رأسها بهدراسوما، تتقدّم؛ والمياهُ قد سرت وتغلغلت في أجساد جميع الكائنات.
Word by Word
भद्रसोमपुरोगाःhaving Bhadrasoma in the lead
भद्रसोमपुरोगाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभद्रसोम + पुरोग (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Plural (बहुवचन); बहुव्रीहि: भद्रसोमः पुरोगः यस्याः/यासां ताः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
महानद्यःgreat rivers
महानद्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + नदी (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारय: महत्यः नद्यः
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born (brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative/Nominative (8/1), Plural (बहुवचन); संबोधनार्थे प्रायः (O best of twice-born)
सर्वभूतशरीरेषुin the bodies of all beings
सर्वभूतशरीरेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत + शरीर (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7/सप्तमी), Plural (बहुवचन); तत्पुरुष: सर्वेषां भूतानां शरीरेषु
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
FormParticle/emphasis (निपात)
आपःwaters
आपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
FormParticle/emphasis (निपात)
अनुसृताःpervaded/flowed through
अनुसृताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनु-√सृ (धातु) + क्त (कृत्) → अनुसृत (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Plural (बहुवचन); past passive participle (क्त) qualifying 'आपः'
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
याःwhich (waters)
याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा), Plural (बहुवचन); relative pronoun referring to 'आपः'