Shloka 161
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
भूतारंभकृतं कर्म आशिषो ऋत्विगुद्यताः / प्रारभन्ते लोककामास्तेषां पन्थाः स दक्षिणाः
Transliteration
bhūtāraṃbhakṛtaṃ karma āśiṣo ṛtvigudyatāḥ / prārabhante lokakāmāsteṣāṃ panthāḥ sa dakṣiṇāḥ
Translation
العمل المؤسَّس منذ بدء الكائنات، مع البركات والكهنة الرِّتْوِج المستعدين، يشرعون فيه رغبةً في خير العالم؛ وطريقهم هو «الدكشِنا» (دكشِنايانا).
Word by Word
भूतारंभकृतम्done for the origin of beings
भूतारंभकृतम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootभूत-आरम्भ-कृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (भूतानाम् आरम्भः = creation/origin of beings; तेन कृतम् = done with/for that)
कर्मrite/action
कर्म:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आशिषःblessings
आशिषः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootआशिस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; आशीर्वचन (blessings)
ऋत्विक्-उद्यताःpriests ready (for the rite)
ऋत्विक्-उद्यताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootऋत्विज्-उद्यत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ऋत्विजः उद्यताः = prepared/ready priests)
प्रारभन्तेthey begin/undertake
प्रारभन्ते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र-रभ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन, आत्मनेपद
लोककामाःdesiring (benefit for) the world
लोककामाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootलोक-काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य कामाः = desiring the world/for the world)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
पन्थाःpath
पन्थाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सःthat/it
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
दक्षिणःsouthern/right-hand
दक्षिणः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying पन्थाः)