Shloka 4
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
सूत उवाच हन्त वो ऽहं प्रवक्ष्यामि पृथिव्यायामविस्तरम्
Transliteration
sūta uvāca hanta vo 'haṃ pravakṣyāmi pṛthivyāyāmavistaram
Translation
قال سوتا: هلمّوا فاسمعوا؛ سأبيّن لكم سعة الأرض وامتدادها.
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
कर्ता (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Perfect, 3rd person singular
हन्तwell then
हन्त:
सम्बन्ध (Interjection/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहन्त (अव्यय)
Formसम्बोधन/आमन्त्रणार्थक-अव्यय (interjection: well!/come!)
वःto you
वः:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, बहुवचन (एन्क्लिटिक) — Genitive/Dative, Plural; here dative sense ‘to you’
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन — Nominative, Singular (1st person pronoun)
प्रवक्ष्यामिwill explain
प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Simple future, 1st person singular
पृथिव्याम्about/on the earth
पृथिव्याम्:
अधिकरण (Location/Topic/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन — Feminine, Locative, Singular
अविस्तरम्the full extent (in detail)
अविस्तरम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ + विस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Masculine, Accusative, Singular