Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description

हेमकूटं परं ह्यस्मा न्नान्ना किंषुरुपं स्मृतम् / नैषधं हेमकूटात्तु हरिवर्षं तदुच्यते

hemakūṭaṃ paraṃ hyasmā nnānnā kiṃṣurupaṃ smṛtam / naiṣadhaṃ hemakūṭāttu harivarṣaṃ taducyate

وبعد ذلك يأتي ‘هِمَكُوطَ’، ويُذكر أيضًا باسم ‘كِمْشُروپَ’. ومن بعد هِمَكُوطَ تقع ‘نَيشَڌَ’، وهي التي تُسمّى ‘هَريوَرْشَ’.

hema-kūṭamHemakūṭa (the golden peak/mountain)
hema-kūṭam:
Karta (कर्ता) / topic
TypeNoun
Roothema (प्रातिपदिक) + kūṭa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; षष्ठी-तत्पुरुष (hemasya kūṭam)
paramfurther/next/supreme
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of hemakūṭam
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; विशेषणम्
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormNipāta (particle), emphasis/causal
asmātfrom this
asmāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/Napuṃsakaliṅga, Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana; सर्वनाम
nānāvariously/of many kinds
nānā:
Viśeṣaṇa (विशेषण) (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootnānā (अव्यय)
FormAvyaya (adverbial qualifier)
kiṃśu-rūpamKiṃśu-form/appearance (name/shape called Kiṃśu)
kiṃśu-rūpam:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण) with hemakūṭam
TypeNoun
Rootkiṃśu (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; षष्ठी-तत्पुरुष (kiṃśoḥ rūpam)
smṛtamis said/remembered (as)
smṛtam:
Predicate adjective
TypeAdjective
Root√smṛ (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
FormKta-participle, Napuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; विधेय-विशेषणम्
naiṣadhamNaiṣadha
naiṣadham:
Karta (कर्ता) / topic
TypeNoun
Rootnaiṣadha (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; नाम (proper name)
hema-kūṭātfrom Hemakūṭa
hema-kūṭāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Roothema-kūṭa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana; (compound as above)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (particle)
hari-varṣamHarivarṣa
hari-varṣam:
Karma (कर्म) (of ucyate) / predicate name
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; षष्ठी-तत्पुरुष (hareḥ varṣam)
tatthat
tat:
Karta (कर्ता) (of ucyate)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/ द्वितīyā (1st/2nd), Ekavacana; सर्वनाम
ucyateis called
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु) (passive: ucyate)
FormLaṭ-lakāra (Present), Prathama-puruṣa (3rd person), Ekavacana; Karmaṇi-prayoga (passive voice)