Shloka 86
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
जात्यन्तरगतस्यापि भवितस्य शुभाशुभैः / ख्यातिं न मुञ्चते जन्तुस्तन्न कार्यं विपश्चिता
Transliteration
jātyantaragatasyāpi bhavitasya śubhāśubhaiḥ / khyātiṃ na muñcate jantustanna kāryaṃ vipaścitā
Translation
ولو وُلد المرء في طبقةٍ أخرى، فإن ثمار الأعمال الحسنة والسيئة لا تدع الكائن يترك سمعته؛ لذلك لا ينبغي للحكيم أن يفعل مثل ذلك.
Word by Word
जाति-अन्तर-गतस्यof one who has gone into another birth/caste
जाति-अन्तर-गतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootजाति (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक) + गत (कृदन्त; √गम् धातु)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine); कृदन्त-भूतकृदन्त (past participle) ‘गत’ used adjectivally; समासः—तत्पुरुष (जाती-अन्तरे गतः)
अपिeven/also
अपि:
समुच्चय/अपि-अर्थ (particle: even/also)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
भवितस्यof the one that will be (future being)
भवितस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootभवित (कृदन्त; √भू धातु)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन, पुंलिङ्ग; कृदन्त—भविष्यत्कृदन्त/भावी-भाव (future sense) ‘भवित’ = ‘to be/that will be’ used adjectivally
शुभ-अशुभैःby good and bad (deeds/results)
शुभ-अशुभैः:
करण (करणम्/Instrument)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक) + अशुभ (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन (Plural), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); समासः—द्वन्द्व (शुभं च अशुभं च)
ख्यातिम्fame, reputation
ख्यातिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootख्याति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
नnot
न:
निषेध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation particle)
मुञ्चतेgives up, abandons
मुञ्चते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√मुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद (Ātmanepada)
जन्तुःa creature, living being
जन्तुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तत्that
तत्:
विशेष्य/निर्देश (deictic)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
नnot
न:
निषेध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
कार्यम्to be done; proper/fit (thing)
कार्यम्:
विधेय (predicate)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक; from √कृ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय (predicate nominative)
विपश्चिताby/for the wise (person)
विपश्चिता:
कर्ता/अधिकरण-सम्बन्ध (agent/with respect to the wise)
TypeNoun
Rootविपश्चित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘विपश्चित्’ (wise person)