Shloka 62
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
अमावास्यां न वै छिन्द्याद्वृक्षगुल्मौषधीर्द्विजः / महादेवः स्मृतः सोमस्तस्यात्मा ह्यौषधीगणः
Transliteration
amāvāsyāṃ na vai chindyādvṛkṣagulmauṣadhīrdvijaḥ / mahādevaḥ smṛtaḥ somastasyātmā hyauṣadhīgaṇaḥ
Translation
في ليلة الأمافاسيا لا يقطعُ الثنائيّ الميلاد شجرًا ولا شجيراتٍ ولا أعشابًا دوائية. فسوما مذكورٌ أنه المهاديفا، وجماعةُ الأعشاب هي ذاته حقًّا.
Word by Word
अमावास्याम्on the new-moon day
अमावास्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
वैindeed
वै:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
छिन्द्यात्should cut
छिन्द्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootछिद् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
वृक्ष-गुल्म-औषधीःtrees, shrubs, and herbs
वृक्ष-गुल्म-औषधीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक) + गुल्म (प्रातिपदिक) + औषधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (औषधी-प्रधान), द्वितीया (Accusative), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)
द्विजःa twice-born (Brahmin)
द्विजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक: महा+देव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्मृतःis remembered/called
स्मृतः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सोमःSoma (Moon)
सोमः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
आत्माself/essence
आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
औषधीगणःthe group of herbs
औषधीगणः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootऔषधी (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (औषधीनां गणः)