Shloka 27
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
तस्माद्भवेन्नाभ्युदितो बाह्यस्तमित एव च / न रुद्रम्प्रति मेहेत सर्वावस्थं कथं चन
Transliteration
tasmādbhavennābhyudito bāhyastamita eva ca / na rudramprati meheta sarvāvasthaṃ kathaṃ cana
Translation
لذلك فهو لا يطلع كمولود، ولا يخرج إلى الخارج، ولا يغيب؛ وفي أي حال لا ينبغي لأحد أن يرتكب نجاسة تجاه رُدرا.
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
हेतु/अपादान (Ablative of cause/source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; demonstrative pronoun
भवेत्should be/should become
भवेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नnot
न:
निषेध (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अभ्युदितःrisen
अभ्युदितः:
विशेषण (Adjectival predicate)
TypeAdjective
Rootअभि+उद्+इ (धातु) → अभ्युदित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘risen/ascended’
बाह्यःexternal/outside
बाह्यः:
विशेषण (Adjectival predicate)
TypeAdjective
Rootबाह्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicative adjective
तमितःset
तमितः:
विशेषण (Adjectival predicate)
TypeAdjective
Rootतम् (धातु) → तमित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘set/ceased’
एवindeed/just
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
नnot
न:
निषेध (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
रुद्रम्Rudra
रुद्रम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्रतिtowards/against
प्रति:
सम्बन्ध (Relational)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश/पूर्वसर्गीय अव्यय; here as preposition ‘towards/against’ governing accusative
मेहेतshould urinate
मेहेत:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootमिह्/मेह् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; ‘to urinate’
सर्वावस्थम्in every state
सर्वावस्थम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial accusative)
TypeAdjective
Rootसर्व + अवस्था (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (सर्व + अवस्था); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd) एकवचन; adverbial accusative ‘in every condition’
कथम्how
कथम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक अव्यय (interrogative adverb)
चनever/at all
चन:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootचन (अव्यय)
Formनिपात (particle) used with interrogatives/negation = ‘ever/at all’