Shloka 19
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
ततो विसृष्टास्तनव एषां नाम्ना स्वयंभुवा / सूर्यो जलं मही वायुर्व ह्निराकाशमेव च
Transliteration
tato visṛṣṭāstanava eṣāṃ nāmnā svayaṃbhuvā / sūryo jalaṃ mahī vāyurva hnirākāśameva ca
Translation
ثم إن برهما السَّوَيَمبهو أظهر، بحسب تلك الأسماء، أجسادهم: الشمس، والماء، والأرض، والهواء، والنار، والأكاش (الأثير).
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, देश/कालवाचक क्रियाविशेषण (thereupon/from that)
विसृष्टाःcreated/emitted
विसृष्टाः:
कर्ता-विशेषण (विशेषण)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु) उपसर्ग: वि- + क्त (कृदन्त)
Formक्तान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘tanavaḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
तनवःforms/bodies
तनवः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
एषाम्of these
एषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन
नाम्नाby the name
नाम्ना:
करण (करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणार्थे (by the name)
स्वयंभुवाby Svayambhū (Brahmā)
स्वयंभुवा:
कर्ता/करण (कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्वयंभू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृ-करणभावे (by Svayambhū = Brahmā)
सूर्यःSun
सूर्यः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जलम्water
जलम्:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महीearth
मही:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वायुःwind
वायुः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वह्निःfire
वह्निः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आकाशम्space/ether
आकाशम्:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
वाक्यसम्बन्ध (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक-निपात (emphatic: just/indeed)
चand
च:
वाक्यसम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय