Shloka 37
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
त्रेतायुगमुखे राजा तृतीये स बभूव ह / तस्य चेलविला कन्यालंबुषागर्भसंभवा
Transliteration
tretāyugamukhe rājā tṛtīye sa babhūva ha / tasya celavilā kanyālaṃbuṣāgarbhasaṃbhavā
Translation
في مطلع يوجا التريتا، في المنونتر الثالث، صار ملكًا. وكانت له ابنة تُدعى تشيلَفِيلا، مولودة من رحم الأبسرا لَمبوشا.
Word by Word
त्रेतायुगमुखेat the beginning of the Tretā-yuga
त्रेतायुगमुखे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootत्रेता + युग + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (त्रेतायुगस्य मुखे = आरम्भे)
राजाthe king
राजा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तृतीयेin the third (period)
तृतीये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (युगे/काले)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बभूवbecame/was
बभूव:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
हindeed/forsooth
ह:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis, narrative particle)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चेलविलाCelavilā
चेलविला:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootचेलविला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कन्याa maiden/daughter
कन्या:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; चेलविला इत्यस्य विशेष्य-सम्बन्धे (apposition)
अलंबुषागर्भसंभवाborn from Alambuṣā’s womb
अलंबुषागर्भसंभवा:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootअलंबुषा + गर्भ + संभव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (अलंबुषायाः गर्भात् संभवा) विशेषणम् (कन्या/चेलविला)