Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

राज्याभिषेक-विभागः

Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords

अभिषिच्याधिपत्येषु तेषां मुख्यान्प्रजापतिः / ततः क्रमेण राज्यानि आदेष्टुमुपचक्रमे

abhiṣicyādhipatyeṣu teṣāṃ mukhyānprajāpatiḥ / tataḥ krameṇa rājyāni ādeṣṭumupacakrame

أجرى براجاپتي طقس التتويج على رؤسائهم في ولاياتهم، ثم شرع على الترتيب في تنظيم الممالك وإصدار أوامرها.

abhiṣicyahaving consecrated
abhiṣicya:
Pūrvakāla (पूर्वकाल/prior action)
TypeIndeclinable
Root√sic (धातु) + abhiṣicya (क्त्वा/ल्यप्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘अभिषिच्य’ = having consecrated
adhipatyeṣuin lordships/sovereignties
adhipatyeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootadhipatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine/Generic), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
mukhyānthe chief (ones)
mukhyān:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootmukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural); विशेषण, ‘(तान्)’ इति कर्मपदं सूचितम्
prajāpatiḥPrajāpati
prajāpatiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootprajāpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
tataḥthen
tataḥ:
Kāla (काल/temporal)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formततः-शब्दः देश/कालवाचक-अव्यय (then/from there)
krameṇain sequence
krameṇa:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/instrument of manner)
TypeNoun
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); रीत्यर्थे (in order)
rājyānikingdoms
rājyāni:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
ādeṣṭumto appoint/assign
ādeṣṭum:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeVerb
Root√diś (धातु) + ādeṣṭum (तुमुन्)
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थ (purpose)
upacakramebegan/undertook
upacakrame:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa + √kram (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)