Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent

भावौ रसानुगावेतौ वीर्ये च शशिपावकौ / कफवर्गे भवेच्छुक्रं पित्तवर्गे च शोणितम्

bhāvau rasānugāvetau vīrye ca śaśipāvakau / kaphavarge bhavecchukraṃ pittavarge ca śoṇitam

قيل إن «البهافا» و«الرسا» يتبع أحدهما الآخر؛ وفي «الفيرْيا» تظهر صفة القمر والنار. ففي زمرة الكَفَة يكون الشُكْرَة، وفي زمرة البِتّة يكون الشونِت (الدم).

भावौthe two bhāvas (entities/constituents)
भावौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन (Dual)
रस-अनुगौfollowing the rasa
रस-अनुगौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of भावौ)
TypeAdjective
Rootरस (प्रातिपदिक) + अनुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध: ‘रसस्य अनुगौ’ = following the rasa)
एतौthese two
एतौ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to भावौ)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; सर्वनाम
वीर्येin (their) potency/energy
वीर्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
शशि-पावकौthe moon and the fire
शशि-पावकौ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to भावौ/एतौ)
TypeNoun
Rootशशि (प्रातिपदिक) + पावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; द्वन्द्व-समास (itaretara: moon and fire)
कफ-वर्गेin the kapha-group/category
कफ-वर्गे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootकफ (प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी: ‘कफस्य वर्गे’)
भवेत्would be / should be
भवेत्:
Kriyā (क्रिया/Verbal predicate)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
शुक्रम्semen
शुक्रम्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd: Nom/Acc), एकवचन
पित्त-वर्गेin the pitta-group/category
पित्त-वर्गे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootपित्त (प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी: ‘पित्तस्य वर्गे’)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
शोणितम्blood
शोणितम्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootशोणित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd: Nom/Acc), एकवचन