Shloka 23
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
पदानि यो लोकपदानि कृत्वा चकार दैत्यान्सलिलेशयांस्तान् / कृत्वा च देवांस्त्रिदिवस्य देवांश्चक्रे सुरेशं पुरुहूतमेव
Transliteration
padāni yo lokapadāni kṛtvā cakāra daityānsalileśayāṃstān / kṛtvā ca devāṃstridivasya devāṃścakre sureśaṃ puruhūtameva
Translation
هو الذي أقام مراتب نظام العالم، فجعل أولئك الديتيا مضطجعين في المياه؛ وجعل الآلهة آلهةَ التريدِف، وأقام بُروهوتا إندرا سيدًا للسُّورا.
Word by Word
पदानिsteps/places
पदानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
लोक-पदानिthe world-steps/worldly stations
लोक-पदानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (gerund/absolutive)
चकारmade/did
चकार:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
दैत्यान्the Daityas
दैत्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
सलिल-शयान्lying in water
सलिल-शयान्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसलिल (प्रातिपदिक) + शय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (one who lies in water); दैत्यान् इति विशेषणम्
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (gerund)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
त्रिदिवस्यof heaven (the threefold sky)
त्रिदिवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्रिदिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
चक्रेmade/appointed
चक्रे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
सुर-ईशम्lord of the gods
सुर-ईशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
पुरुहूतम्Puruhūta (Indra)
पुरुहूतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपाधि/नाम (epithet)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis/only)