Shloka 18
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
सहस्रचरणं देवं सहस्रांशुं सहस्रशः / सहस्रशिरसं देवं यमाहुर्वै युगे युगे
Transliteration
sahasracaraṇaṃ devaṃ sahasrāṃśuṃ sahasraśaḥ / sahasraśirasaṃ devaṃ yamāhurvai yuge yuge
Translation
ذلك الإله ذو الأقدام الألف، وذو الأشعة الألف، وذو الرؤوس الألف—هكذا يصفه الناس في كل يوجا بعد يوجا.
Word by Word
सहस्रचरणम्having a thousand feet
सहस्रचरणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहस्र + चरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सहस्राणि चरणानि यस्य’ (बहुवचनार्थे समास)
देवम्the god
देवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सहस्रांशुम्having a thousand rays
सहस्रांशुम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहस्र + अंशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सहस्राः अंशवः/किरणाः यस्य’
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb), ‘in thousands/again and again’
सहस्रशिरसम्having a thousand heads
सहस्रशिरसम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहस्र + शिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सहस्राणि शिरांसि यस्य’
देवम्the god
देवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
यम्whom
यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचकः
आहुःthey call
आहुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
युगेin an age
युगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
युगेin every age
युगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; पुनरुक्ति (repetition)