Shloka 97
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
ततस्तमार्जवप्राप्तं बभ्रोर्हस्तादरिन्दमः / ददौ हृष्टमनास्तुष्टस्तं मणिं बभ्रवे पुनः
Transliteration
tatastamārjavaprāptaṃ babhrorhastādarindamaḥ / dadau hṛṣṭamanāstuṣṭastaṃ maṇiṃ babhrave punaḥ
Translation
ثم إن قاهرَ الأعداء أخذ من يدِ بَبْهْرُو تلك الجوهرة التي نالها بالاستقامة، وبقلبٍ فرِحٍ راضٍ أعاد تلك الجوهرة إلى بَبْهْرُو مرةً أخرى.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
सम्बन्ध/कालाधिकरण (काल-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb); तस्मात्/ततः = ‘then/thereafter’
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; pronoun ‘him’
आर्जवप्राप्तम्obtained through honesty/straightforwardness
आर्जवप्राप्तम्:
विशेषण (of ‘तम्’)
TypeAdjective
Rootआर्जव-प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; आर्जव + √आप्/प्राप् (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘obtained by/through straightforwardness’
बभ्रोःof Babhru
बभ्रोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; ‘of Babhru’
हस्तात्from (his) hand
हस्तात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; ‘from (the) hand’
अरिन्दमःthe enemy-subduer (hero)
अरिन्दमः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअरिन्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; epithet ‘enemy-subduer’
ददौgave
ददौ:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘gave’
हृष्टमनाःdelighted in mind
हृष्टमनाः:
विशेषण (of ‘अरिन्दमः’)
TypeAdjective
Rootहृष्ट-मनस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृष् क्त + मनस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिसदृश-विशेषणार्थः ‘having a delighted mind’ (form used as nominative)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
विशेषण (of ‘अरिन्दमः’)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √तुष् क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘satisfied/pleased’
तम्that
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that (one)’
मणिम्the gem
मणिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘gem’
बभ्रवेto Babhru
बभ्रवे:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन; ‘to Babhru’
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb) ‘again’