Shloka 10
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
हंसा सरस्वती चैव सूता च कमलाभया / सुमुखी हंसपादी च लौकिक्यो ऽप्सरसः स्मृताः
Transliteration
haṃsā sarasvatī caiva sūtā ca kamalābhayā / sumukhī haṃsapādī ca laukikyo 'psarasaḥ smṛtāḥ
Translation
هَنْسا، وسَرَسْوَتي، وسوتا، وكَمَلابْهَيا، وسُمُخِي، وهَنْسَبادِي—هؤلاء يُذكرن كأبسارات ‘لَوْكِك’ أي دنيويات.
Word by Word
haṃsāHaṃsā (name)
haṃsā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roothaṃsā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
sarasvatīSarasvatī (name)
sarasvatī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsarasvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
sūtāSūtā (name)
sūtā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsūtā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
kamalābhayāKamalābhayā (name)
kamalābhayā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkamalābhayā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
sumukhīSumukhī (name; 'fair-faced')
sumukhī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsu + mukhī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (सु-मुखी = 'good-faced')
haṃsapādīHaṃsapādī (name; 'swan-footed')
haṃsapādī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roothaṃsa + pādī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (haṃsasya pādāḥ yasyāḥ) नामरूपेण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
laukikyaḥworldly/common
laukikyaḥ:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootlaukikī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण
apsarasaḥApsarases
apsarasaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootapsaras (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
smṛtāḥare remembered/considered
smṛtāḥ:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण/predicative)
TypeAdjective
Rootsmṛ (धातु) → smṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनार्थे (apsarasaḥ इति स्त्रीबहुवचनान्वयः); विधेय-विशेषण