Shloka 73
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
त्वरयाभ्यायायौ शीघ्रसायकाद्भीतभीतवत् / अभ्येत्याकृष्टधनुषः स तस्य चरणाब्जयोः
Transliteration
tvarayābhyāyāyau śīghrasāyakādbhītabhītavat / abhyetyākṛṣṭadhanuṣaḥ sa tasya caraṇābjayoḥ
Translation
مذعورًا من السهام السريعة أقبل مسرعًا؛ ولمّا دنا من شري راما وهو قابضٌ على قوسه مشدودًا، خرَّ ساجدًا عند قدميه اللوتسيتين.
Word by Word
त्वरयाwith haste
त्वरया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootत्वरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (instrumental, 3rd case), एकवचन; करण (means)
अभ्यायायौapproached; came near
अभ्यायायौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ+या (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; अभि-उपसर्गार्थः (approached)
शीघ्रसायकात्from the swift arrow
शीघ्रसायकात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक) + सायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (ablative, 5th case), एकवचन; कर्मधारयः—शीघ्रः सायकः (swift arrow)
भीतभीतवत्like one terrified
भीतभीतवत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभीत (कृदन्त; √भी धातु) + भीत (कृदन्त) + वत् (प्रातिपदिक/तद्धित)
Formअव्यय; वत्-प्रत्ययान्त क्रियाविशेषण (adverbial ‘-like’): ‘like one very frightened’
अभ्येत्यhaving approached
अभ्येत्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formअभि-उपसर्गपूर्वक; क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having approached’
आकृष्टधनुषः(he) whose bow was drawn
आकृष्टधनुषः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआकृष्ट (कृदन्त; √कृष् धातु) + धनुस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—आकृष्टं धनुः यस्य (whose bow is drawn)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive, 6th case), एकवचन; सम्बन्ध (possession)
चरणाब्जयोःat the lotus-feet
चरणाब्जयोः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक) + अब्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (locative, 7th case), द्विवचन (dual); कर्मधारयः—चरणौ एव अब्जे (lotus-like feet)