Shloka 32
Sāgaropākhyāna—Bhārata-varṣa-māna and Gokarṇa-kṣetra-māhātmya
Sagara Episode: Measure of Bhārata and the Glory of Gokarṇa
Devanagari script
भगीरथो नाम सुतस्तस्यासील्लोकविश्रुतः / सर्वधर्मार्थकुशलः श्रीमानमितविक्रमः
Transliteration
bhagīratho nāma sutastasyāsīllokaviśrutaḥ / sarvadharmārthakuśalaḥ śrīmānamitavikramaḥ
Translation
وكان له ابن يُدعى بهَگيرَث، مشهورًا في العالم؛ حاذقًا في الدَّرما والأرثا، ذا بهاءٍ وبأسٍ لا يُحدّ.
Word by Word
भगीरथःBhagīratha
भगीरथः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगीरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय, नामनिर्देशार्थक (quotative/‘by name’)
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तस्यof him (of Dilīpa)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध (possessor)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
लोकविश्रुतःworld-renowned
लोकविश्रुतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootलोक + विश्रुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोके विश्रुतः = renowned in the world)
सर्वधर्मार्थकुशलःskilled in all matters of dharma and artha
सर्वधर्मार्थकुशलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व + धर्म + अर्थ + कुशल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समाहार/बहुपद-तत्पुरुष (धर्मार्थयोः कुशलः; ‘skilled in all dharma and artha’)
श्रीमान्illustrious
श्रीमान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
अमितविक्रमःof immeasurable valor
अमितविक्रमः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअमित + विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (अमितः विक्रमः यस्य)