Shloka 42
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
संप्रयास्यन्ति ते ब्रह्मन्निरयं शास्वतीः समाः / ब्रह्मदण्डहतानां तु न हि पिण्डोदकक्रियाः
Transliteration
saṃprayāsyanti te brahmannirayaṃ śāsvatīḥ samāḥ / brahmadaṇḍahatānāṃ tu na hi piṇḍodakakriyāḥ
Translation
يا برهمن، إنهم سيمضون إلى الجحيم لسنين خالدة؛ ومن قُتل بعصا العقاب البراهمي (Brahmadaṇḍa) فلا تُقام له شعائر القُربان من پِنڈ ولا سكب الماء.
Word by Word
संप्रयास्यन्तिwill go/attain
संप्रयास्यन्ति:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-या (धातु)
Formलृट् (Simple Future); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तेthey/those
ते:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, बहुवचन; पुंलिङ्ग
ब्रह्मन्O Brahman (sage)
ब्रह्मन्:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन
निरयम्to hell
निरयम्:
कर्म (Goal/Object of motion)
TypeNoun
Rootनिरय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
शाश्वतीःeternal/perpetual
शाश्वतीः:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootशाश्वत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying 'samāḥ')
समाःyears
समाः:
कर्म (extent/duration)
TypeNoun
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन (years)
ब्रह्मदण्डहतानाम्of those slain by Brahmā’s staff/punishment
ब्रह्मदण्डहतानाम्:
सम्बन्ध (Genitive; of those...)
TypeAdjective
Rootब्रह्म + दण्ड + हत (प्रातिपदिक; हत = कृदन्त from हन् धातु)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, बहुवचन; समास: ब्रह्मणः दण्डेन हताः (तृतीया-तत्पुरुष) तेषाम् (genitive plural)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
नnot
न:
सम्बन्ध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (indeed/for)
पिण्डोदकक्रियाःpiṇḍa and water rites (funeral offerings)
पिण्डोदकक्रियाः:
कर्ता (Subject of implied 'are')
TypeNoun
Rootपिण्ड + उदक + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; समास: पिण्ड-क्रिया च उदक-क्रिया च (इतरेतर-द्वन्द्व)