Shloka 39
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
एषां तु संप्रमाशं हि गत्वा वद पितामहम् / पापानां मरणं त्वेषां न च शोचितुमर्हसि
Transliteration
eṣāṃ tu saṃpramāśaṃ hi gatvā vada pitāmaham / pāpānāṃ maraṇaṃ tveṣāṃ na ca śocitumarhasi
Translation
اذهب وأخبر بيتامها بمآل هؤلاء؛ إنهم أهلُ إثم، فلا يليق بك أن تحزن على موتهم.
Word by Word
एषाम्of these
एषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगानुसार (contextual)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle); विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
संप्रमाशम्the complete destruction/annihilation
संप्रमाशम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसंप्रमाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine); द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
हिindeed/for
हि:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle); कारण/निश्चयार्थक (for/indeed)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having gone)
वदtell/say
वद:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
पितामहम्to the grandsire (Brahmā)
पितामहम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine); द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
पापानाम्of sinners/of the sinful
पापानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter); षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
मरणम्death
मरणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter); प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
तुindeed/however
तु:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle); विशेषार्थक (however/indeed)
एषाम्of these
एषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
नnot
न:
सम्बन्ध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
चand
च:
सम्बन्ध (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
शोचितुम्to grieve
शोचितुम्:
कर्म (Object of 'arhasi')
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); क्रियार्थ (to grieve)
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present); मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद