Shloka 29
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
षष्टिः पुत्रसहस्राणामपरस्यां च जायते / अकृतार्थाश्च ते सर्वे विनङ्क्ष्यन्त्यचिरादिव
Transliteration
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇāmaparasyāṃ ca jāyate / akṛtārthāśca te sarve vinaṅkṣyantyacirādiva
Translation
ومن الملكة الأخرى سيولد ستون ألف ابن. جميعهم سيبقون غير محقّقين للغرض، وسيهلكون سريعًا.
Word by Word
षष्टिःsixty
षष्टिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootषष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
पुत्रसहस्राणाम्of thousands of sons
पुत्रसहस्राणाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपुत्र-सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी-विभक्ति (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष: पुत्राणां सहस्राणि (thousands of sons)
अपरस्याम्in the other (wife)
अपरस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
जायतेis born/arises
जायते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
अकृतार्थाःunfulfilled/unsuccessful
अकृतार्थाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअ-कृतार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural); नञ्-समास/नकारार्थ: कृतार्थ (fulfilled) → अकृतार्थ (unfulfilled)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural)
विनङ्क्ष्यन्तिwill perish
विनङ्क्ष्यन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formलृट्/भविष्यत्-प्राय (Future sense), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद; रूपम्: विनङ्क्ष्यन्ति (will perish)
अचिरात्soon
अचिरात्:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootअचिरात् (अव्यय/तद्धित-निर्मित)
Formअव्यय (Indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb): 'soon'
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय, उपमा-निपात (particle of comparison)