Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 7
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
अनाश्रमी द्विजः कश्चिन्न बभूव तदाभुवि / प्रजानां सर्ववर्णेषु प्रारंभाः फलदायिनः
Transliteration
anāśramī dvijaḥ kaścinna babhūva tadābhuvi / prajānāṃ sarvavarṇeṣu prāraṃbhāḥ phaladāyinaḥ
Translation
حينئذٍ لم يكن على تلك الأرض أيُّ دِوِجٍ بلا آشرم؛ وفي جميع طبقات الناس كانت كلُّ بدايةٍ تُثمر ثمرًا مباركًا.
Word by Word
अनाश्रमीwithout an āśrama (stage of life)
अनाश्रमी:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootअनाश्रमिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समासपूर्वक विशेषण (‘आश्रम-रहित’)
द्विजःa twice-born (brahmin etc.)
द्विजः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कश्चित्anyone; someone
कश्चित्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (indefinite pronoun)
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
बभूवbecame; existed
बभूव:
Kriya (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण/time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
प्रजानाम्of the people
प्रजानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
सर्वall
सर्व:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण; समासाङ्ग
वर्णेषुamong the social classes
वर्णेषु:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
प्रारम्भाःundertakings; enterprises
प्रारम्भाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रारम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
फलfruit; result
फल:
Samasa-anga (समासाङ्ग/member)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासाङ्ग
दायिनःresult-giving; fruitful
दायिनः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + इनि (कृदन्त)
Formइनिन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (agentive: ‘giver’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (प्रारम्भाः इति)