Shloka 11
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
तदागमनमाज्ञाय नागरः सकलो जनः / नगरीं तामलञ्चक्रे महोत्सवसमुत्सुकः
Transliteration
tadāgamanamājñāya nāgaraḥ sakalo janaḥ / nagarīṃ tāmalañcakre mahotsavasamutsukaḥ
Translation
فلما علم أهل المدينة بقدومه، تهيّجت نفوسهم شوقًا للمهرجان العظيم، فأخذوا يزيّنون تلك الحاضرة.
Word by Word
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; आगमनम् इति विशेषण
आगमनम्arrival
आगमनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आज्ञायhaving learned
आज्ञाय:
Kriyā (क्रिया) सहायक/पूर्वक्रिया
TypeVerb
Rootआ + ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having known/learning’
नागरःcitizen
नागरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; जनः इति विशेषण; ‘citizen/city-dweller’
सकलःentire
सकलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; जनः इति विशेषण
जनःpeople
जनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नगरीम्the city
नगरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ताम्that
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; नगरीम् इति विशेषण
अलम्duly/adequately
अलम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formअव्यय; पर्याप्त्यर्थे/समर्थ्यर्थे (enough; fitly), क्रियाविशेषण
चक्रेmade (it)
चक्रे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; ‘made/did’
महोत्सवसमुत्सुकःeager for a great festival
महोत्सवसमुत्सुकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा-उत्सव-समुत्सुक (प्रातिपदिक); महा + उत्सव + समुत्सुक
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; जनः इति विशेषण; ‘eager for a great festival’