Shloka 38
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
पुरा देवासुरे युद्धे पूजितो दिविषद्गणैः / विघ्नं निवारयामास विघ्ननाशस्ततः स्मृतः
Transliteration
purā devāsure yuddhe pūjito diviṣadgaṇaiḥ / vighnaṃ nivārayāmāsa vighnanāśastataḥ smṛtaḥ
Translation
في سالف الزمان، في حرب الآلهة مع الأسورا، لما عبده جمعُ أهل السماء أزال العوائق؛ لذلك يُذكر باسم «فيغناناشا» مُزيل الموانع.
Word by Word
पुराformerly
पुरा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: formerly)
देवासुरेin (the conflict of) gods and demons
देवासुरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव + असुर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्वन्द्वः—देवाश्च असुराश्च (devas and asuras)
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पूजितःworshipped
पूजितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'worshipped'
दिविषद्गणैःby the hosts of gods
दिविषद्गणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदिविषद् + गण (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—दिविषदां गणाः (companies of the gods)
विघ्नम्obstacle
विघ्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
निवारयामासremoved/warded off
निवारयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + वृत्/वृ (धातु) → निवारय (णिच् causative)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; 'caused to cease/removed'
विघ्ननाशःVighnanāśa (destroyer of obstacles)
विघ्ननाशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्न + नाश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—विघ्नस्य नाशः
ततःtherefore/then
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्/तदनन्तरम् इत्यर्थक-अव्यय (therefore/then)
स्मृतःis known as
स्मृतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) used predicatively; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'is remembered/called'