Shloka 29
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
भवभयहारिणि शंभुविहारिणि कल्मषनाशिनि कुंभिगते / तव चरणे पतितं सततं कृतकिल्बिषमप्यव देहि वरम्
Transliteration
bhavabhayahāriṇi śaṃbhuvihāriṇi kalmaṣanāśini kuṃbhigate / tava caraṇe patitaṃ satataṃ kṛtakilbiṣamapyava dehi varam
Translation
يا إلهةً تزيل خوف الوجود، وتلازم شَمبهو، وتهدم دنس الآثام، يا كُمبهيغَتِه! إني ساقطٌ أبداً عند قدميك؛ فاحفظيني وإن كنتُ مذنباً، وامنحيني نعمةً وبركةً.
Word by Word
भवभयहारिणिO remover of fear of worldly existence
भवभयहारिणि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootभव-भय-हारिणी (प्रातिपदिक; √हृ (धातु) + णिनि-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; विशेषण—देवीसम्बोधनम्; समासः: भवस्य भयम् (षष्ठी-तत्पुरुष) + हारिणी (कर्तृवाचक)
शंभुविहारिणिO one who delights/plays with Śambhu (Śiva)
शंभुविहारिणि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootशंभु-विहारिणी (प्रातिपदिक; √हृ (धातु) + णिनि)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः: शंभोः विहारः (षष्ठी-तत्पुरुष) + हारिणी
कल्मषनाशिनिO destroyer of sin/impurity
कल्मषनाशिनि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकल्मष-नाशिनी (प्रातिपदिक; √नश् (धातु) + णिनि)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः: कल्मषस्य नाशः (षष्ठी-तत्पुरुष) + नाशिनी
कुंभिगतेO one who has entered/abides in the pot (kumbha)
कुंभिगते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकुंभि-गता (प्रातिपदिक; √गम् (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः: कुंभ्यां गता (सप्तमी-तत्पुरुष) — ‘in the pot/urn’ (epithet)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम—‘thy/your’
चरणेat (your) feet
चरणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
पतितम्(me) fallen/prostrated
पतितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपतित (प्रातिपदिक; √पत् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/प्रथमा वा 2/द्वितीया), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त—‘fallen’; ‘(माम्) पतितम्’ इति कर्मरूपेण
सततम्always
सततम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formअव्यय—क्रियाविशेषण (adverb)
कृतकिल्बिषम्(me) who has committed sin
कृतकिल्बिषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृत-किल्बिष (प्रातिपदिक; √कृ (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचन; समासः: कृतं किल्बिषं येन (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः) — ‘one who has committed sin’; ‘माम्’ विशेषयति
अपिeven/also
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय—निपात (particle)
अवplease; indeed
अव:
Prarthana-nipata (प्रार्थनानिपात)
TypeIndeclinable
Rootअव (अव्यय)
Formअव्यय—उपसर्ग/निपात; ‘please/protect’ अर्थे प्रार्थनानिपातः
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलोट् (imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचन; कर्म