Shloka 18
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
एवमुक्तो महावीरः सेनाध्यक्षः प्रतापनः / सैन्यं सज्जं विधायाशु चतुरङ्ग न्यवेदयत्
Transliteration
evamukto mahāvīraḥ senādhyakṣaḥ pratāpanaḥ / sainyaṃ sajjaṃ vidhāyāśu caturaṅga nyavedayat
Translation
فلما أُمِرَ بذلك، أسرع قائد الجيش الجسور ذو البأس فجهّز الجيش ذي الأركان الأربعة، ثم رفع الخبر إلى الملك.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'having been addressed/told'
महावीरःthe great hero
महावीरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + वीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: 'महान् वीरः'
सेनाध्यक्षःarmy commander
सेनाध्यक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक) + अध्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'सेनायाः अध्यक्षः'
प्रतापनःvaliant/ardent
प्रतापनः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रतापन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सज्जम्ready
सज्जम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसज्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
विधायhaving arranged/made
विधाय:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव
आशुquickly
आशु:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
चतुरङ्गम्fourfold (army)
चतुरङ्गम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास: 'चत्वारि अङ्गानि यस्य तत्' (four-limbed: elephants, chariots, cavalry, infantry)
न्यवेदयत्reported/informed
न्यवेदयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + अव + √विद्/√वेद् (धातु; 'to inform'—निवेदयति)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन