Shloka 32
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
यः कालरूपो जगदादिकर्त्ता पाता पृथग्रूपधरो जगन्मयः / रर्त्ता पुना रुद्रवपुस्तथान्ते तं कालरूपं शरणं प्रपद्ये
Transliteration
yaḥ kālarūpo jagadādikarttā pātā pṛthagrūpadharo jaganmayaḥ / rarttā punā rudravapustathānte taṃ kālarūpaṃ śaraṇaṃ prapadye
Translation
هو المتجسّد في هيئة «كالا»؛ خالق العالم الأول، والحافظ الذي يتخذ صورًا شتّى وهو سارٍ في الكون؛ وفي النهاية يتجسّد برودرا فيُفني—إلى ذلك الكالا ألجأ ملاذًا.
Word by Word
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kāla-rūpaḥTime-formed (as Time)
kāla-rūpaḥ:
Karta (कर्ता; predicate-noun)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (kāla-rūpa = ‘having the form of Time’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
jagat-ādi-kartāthe primordial creator of the world
jagat-ādi-kartā:
Karta (कर्ता; predicate-noun)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + kartṛ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (jagat-ādi-kartā = ‘creator of the beginning of the world / prime creator of the world’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pātāprotector
pātā:
Karta (कर्ता; predicate-noun)
TypeNoun
Rootpātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (agent noun ‘protector’)
pṛthak-rūpa-dharaḥbearer of separate forms
pṛthak-rūpa-dharaḥ:
Karta (कर्ता; predicate-noun)
TypeNoun
Rootpṛthak (अव्यय) + rūpa (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (pṛthak-rūpa-dhara = ‘bearer of distinct forms’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
jagat-mayaḥpervaded by / made of the world
jagat-mayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण of yaḥ)
TypeAdjective
Rootjagat (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (jagat-maya = ‘consisting of the world’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hartādestroyer, remover
hartā:
Karta (कर्ता; predicate-noun)
TypeNoun
Roothartṛ (प्रातिपदिक; from √hṛ धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (पाठे 'रर्त्ता' इति दूषणं; अर्थतः hartā)
punaragain, also
punar:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरर्थक (adverb: again/also)
rudra-vapuḥRudra-form
rudra-vapuḥ:
Karta (कर्ता; predicate-noun)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक) + vapus (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (rudra-vapus = ‘having Rudra as body/form’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (vapuḥ)
tathāthus
tathā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus/so)
anteat the end
ante:
Adhikaraṇa (अधिकरण/location-time)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kāla-rūpamTime-formed one
kāla-rūpam:
Karma (कर्म/object in apposition)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-रूपे द्वितीया, एकवचन (here accusative agreeing with tam; form kālarūpam)
śaraṇamrefuge
śaraṇam:
Karma (कर्म/object complement)
TypeNoun
Rootśaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थे कर्मवत् (as ‘refuge’ taken)
prapadyeI take refuge (in)
prapadye:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√pad (पद् धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग: प्र