Shloka 36
Paraśurāma’s Vow and Jamadagni’s Teaching on Kṣamā
Forbearance
Devanagari script
उपायं कुरु यत्नेन जयबीजं शुभावहम् / उपाये तु समारब्धे सर्वे सिध्यन्त्युपक्रमाः
Transliteration
upāyaṃ kuru yatnena jayabījaṃ śubhāvaham / upāye tu samārabdhe sarve sidhyantyupakramāḥ
Translation
اتخذْ بتؤدةٍ وحِرصٍ وسيلةً تكون بذرةَ الظفر ومجلِبةً للبركة. فإذا بُدِئ بالوسيلة تَمَّت جميعُ المساعي.
Word by Word
उपायम्a means
उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुरुdo/make
कुरु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यत्नेनwith effort
यत्नेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
जयबीजम्the seed of victory
जयबीजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजय-बीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (जयस्य बीजम्)
शुभावहम्bringing auspiciousness
शुभावहम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ-आवह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (जयबीजम्); समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (शुभम् आवहति इति)
उपायेwhen the means
उपाये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
समारब्धेhaving been undertaken
समारब्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-रभ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘when (it is) begun’
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (उपक्रमाः)
सिध्यन्तिsucceed/are accomplished
सिध्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसिध् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
उपक्रमाःundertakings/initiatives
उपक्रमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउपक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन