Shloka 9
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
विनिद्राक्षः समुत्थाय कर्म नैत्यकमादरात् / चकारावहितः सम्यग्जयादिकमशेषतः
Transliteration
vinidrākṣaḥ samutthāya karma naityakamādarāt / cakārāvahitaḥ samyagjayādikamaśeṣataḥ
Translation
وقد زال عنه النعاس فنهض، وأدّى أعماله اليومية بخشوع. ثم بتيقّظٍ أتمّ على وجهٍ حسنٍ جميع الشؤون، ومنها ما يتعلّق بالنصر.
Word by Word
vinidrākṣaḥ(he) with wakeful eyes
vinidrākṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvinidra-akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—"विनिद्रे अक्षिणी यस्य सः" (one whose eyes are sleepless/awake)
samutthāyahaving risen
samutthāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsam-ut-√sthā (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), "having risen"
karmaduty/act
karma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
naityakamdaily/regular
naityakam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootnaitika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying "karma")
ādarātfrom respect; respectfully
ādarāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootādara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ/कारणे (cause: "out of respect")
cakāradid/performed
cakāra:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
avahitaḥattentive
avahitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootava-hita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (of the subject)
samyakproperly
samyak:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsamyak (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
jaya-ādikamvictory and the like
jaya-ādikam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjaya + ādika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः—"जयः आदिः यस्य तत्" (beginning with victory; i.e., victory etc.)
aśeṣataḥcompletely
aśeṣataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootaśeṣa (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverbial ablative): "without remainder, entirely"