Shloka 35
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
प्रासादा विविधाकारा धनं चादृष्टसंक्षयम् / धेनो तस्यां क्षणेनैव विलीनं पश्यतो मम
Transliteration
prāsādā vividhākārā dhanaṃ cādṛṣṭasaṃkṣayam / dheno tasyāṃ kṣaṇenaiva vilīnaṃ paśyato mama
Translation
كانت هناك قصورٌ شتّى الأشكال ومالٌ كأنه لا ينفد؛ لكن ذلك كله ذاب في تلك البقرة في لحظة، وأنا أنظر بعينيّ.
Word by Word
प्रासादाःpalaces
प्रासादाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprāsāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
विविध-आकाराःof various forms
विविध-आकाराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक) + ākāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying प्रासादाः)
धनम्wealth
धनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अदृष्ट-संक्षयम्with unseen/undiminishing loss (inexhaustible)
अदृष्ट-संक्षयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-dṛṣṭa (प्रातिपदिक) + saṃkṣaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying धनम्)
धेनोof the cow
धेनो:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootdhenū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन; Vedic/archaic genitive form for धेनोः
तस्याम्in her
तस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
क्षणेनin a moment
क्षणेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; time-instrument ‘in a moment’
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (particle/emphasis)
विलीनम्vanished/dissolved
विलीनम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-lī (धातु) → vilīna (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicative ‘vanished’
पश्यतःof me who was watching
पश्यतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) → paśyat (कृदन्त, शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), षष्ठी (6th/genitive), एकवचन; ‘while (I) was seeing’
ममmy/of me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन