Shloka 61
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
उच्चावचै रत्नवरैर्विचित्रसुवर्णसिंहासनपीठिकाद्यैः / स भक्ष्यभोज्यादिभि रन्नपानैरुपेतभाण्डोपगतैकदेशैः
Transliteration
uccāvacai ratnavarairvicitrasuvarṇasiṃhāsanapīṭhikādyaiḥ / sa bhakṣyabhojyādibhi rannapānairupetabhāṇḍopagataikadeśaiḥ
Translation
وكان هناك عروشٌ من ذهبٍ ومصاطبُ ومقاعدُ شتّى مزدانةٌ بجواهر نفيسة متنوعة؛ كما وُضِعت ألوانُ المأكولات والمشروبات من طعامٍ وشرابٍ، مع أوانيها، مرتبةً في مواضع شتى.
Word by Word
उच्चावचैःwith varied (high and low)
उच्चावचैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootउच्चावच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; द्वन्द्व-समासः (उच्च + अवच) = high and low/varied
रत्नवरैःwith excellent gems
रत्नवरैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootरत्नवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; कर्मधारयः (वराणि रत्नानि)
विचित्रसुवर्णसिंहासनपीठिकाद्यैःwith various golden thrones, pedestals, etc.
विचित्रसुवर्णसिंहासनपीठिकाद्यैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootविचित्र + सुवर्ण + सिंहासन + पीठिका + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; तत्पुरुष-समासः (विचित्राणि सुवर्णसिंहासनपीठिकाः आदयः)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; सर्वनाम
भक्ष्यभोज्यादिभिःwith eatables, foods, etc.
भक्ष्यभोज्यादिभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootभक्ष्य + भोज्य + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; द्वन्द्व-समासः (भक्ष्यं च भोज्यं च) + आदि
अन्नपानैःwith food and drink
अन्नपानैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअन्न + पान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; द्वन्द्व-समासः (food and drink)
उपेतभाण्डोपगतैकदेशैःwith vessels provided and partially furnished
उपेतभाण्डोपगतैकदेशैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootउपेत (कृदन्त, √इ/एत् + उप) + भाण्ड + उपगत + एकदेश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; कृदन्त-विशेषणम्; तत्पुरुषः—उपेतभाण्डः (having vessels) + उपगतैकदेशः (with some parts/sections furnished)