Shloka 47
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
निषसादासने शुभ्र पुरस्तस्य महामुनेः / तमासीनं नृपवरं कुशासनगतो मुनिः
Transliteration
niṣasādāsane śubhra purastasya mahāmuneḥ / tamāsīnaṃ nṛpavaraṃ kuśāsanagato muniḥ
Translation
فجلس على مقعدٍ ناصعٍ أمام المها مُني؛ وكان المُني جالسًا على مقعدٍ من عشب الكوشا، فرأى ذلك الملكَ الفاضل جالسًا.
Word by Word
niṣasādahe sat down
niṣasāda:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-ṣad (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
āsaneon the seat
āsane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी (7th case/locative), एकवचन
śubhrebright/clean
śubhre:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubhra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी (locative), एकवचन; āsane इति विशेषणम्
purastātin front (of)
purastāt:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpurastāt (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (spatial adverb)
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (6th case/genitive), एकवचन
mahāmuneḥof the great sage
mahāmuneḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmahā + muni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन; कर्मधारयः ‘महान् मुनिः’
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन
āsīnamseated
āsīnam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-ās (धातु) → āsīna (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘seated’
nṛpavaramthe best of kings
nṛpavaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnṛpa + vara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘नृपाणां वरः’
kuśāsana-gataḥhaving gone to (i.e., seated on) a kuśa-seat
kuśāsana-gataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkuśa + āsana (प्रातिपदिक) + gata (गम्-धातु → क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative), एकवचन; ‘kuśāsane gataḥ’ इति सप्तमी-तत्पुरुषः (locative-tatpurusha)
muniḥthe sage
muniḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative), एकवचन