Shloka 59
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
संस्तूयमानं मुनिभिर्नारदाद्यैस्तपोधनैः / गन्धर्वैरुपगायद्भिर्नृत्यद्भिश्चाप्सरोगणैः
Transliteration
saṃstūyamānaṃ munibhirnāradādyaistapodhanaiḥ / gandharvairupagāyadbhirnṛtyadbhiścāpsarogaṇaiḥ
Translation
وكان يُسبَّح به على ألسنة المونِيّين ذوي التَّقشّف مثل نارد؛ ويُنشد الغندرفا الأناشيد، وترقص جماعات الأبسرا.
Word by Word
संस्तूयमानम्being praised
संस्तूयमानम्:
Karma/कर्म (qualifier of object)
TypeAdjective
Rootसम् + स्तु (धातु)
Formशानच्/मान-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle), नपुंसकलिङ्ग (n), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन (sg) — qualifying (शङ्करम्) from previous verse
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Kartr-karana/कर्तृकरण (agent in passive)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)
नारदाद्यैःby Nārada and others
नारदाद्यैः:
Kartr-karana/कर्तृकरण
TypeNoun
Rootनारद + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (नारदः आदिः येषाम्), पुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)
तपोधनैःby those whose wealth is austerity (ascetics)
तपोधनैः:
Kartr-karana/कर्तृकरण
TypeNoun
Rootतपस् + धन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि समास (तपः धनं येषाम्), पुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)
गन्धर्वैःby Gandharvas
गन्धर्वैः:
Kartr-karana/कर्तृकरण
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)
उपगायद्भिःby (those) singing near/attending with song
उपगायद्भिः:
Kartr-karana/कर्तृकरण (agent group)
TypeAdjective
Rootउप + गै (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl) — qualifying गन्धर्वैः
नृत्यद्भिःby (those) dancing
नृत्यद्भिः:
Kartr-karana/कर्तृकरण
TypeAdjective
Rootनृत् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त, पुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)
चand
च:
Samuccaya/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अप्सरोगणैःby groups of Apsarases
अप्सरोगणैः:
Kartr-karana/कर्तृकरण
TypeNoun
Rootअप्सरस् + गण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (षष्ठी-तत्पुरुष: अप्सरसां गणाः), पुंलिङ्ग (m), तृतीया (Instr. 3), बहुवचन (pl)