Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 34
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
दास्ये चाभि मतं सवे भवते ऽहं त्वया वृतम् / भक्तो हि मे त्वमत्यर्थं नात्र कार्या विचारणा
Transliteration
dāsye cābhi mataṃ save bhavate 'haṃ tvayā vṛtam / bhakto hi me tvamatyarthaṃ nātra kāryā vicāraṇā
Translation
وحتى في مقام الخدمة، يا من يشمل الكلّ، لقد اخترتني لنفسك. إنك حقًّا من أشدّ عبّادي إخلاصًا؛ فلا موضع هنا للتردّد أو المداولة.
Word by Word
दास्येin servitude
दास्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/State)
TypeNoun
Rootदास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (locative: in servitude)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
अभिमतम्approved; desired
अभिमतम्:
कर्ता-विशेषण/विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअभिमत (कृदन्त; अभि-√मन् (धातु) क्त)
Formनपुंसकलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (अत्र: प्रथमा—'is desired/approved')
सेवेin service
सेवे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/State)
TypeNoun
Rootसेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; सप्तमी, एकवचन (locative)
भवतेfor you; to you
भवते:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; चतुर्थी, एकवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
करण/कर्ता (Agent in passive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
वृतम्chosen; accepted
वृतम्:
क्रिया-भाग (Predicative participle)
TypeVerb
Rootवृत (कृदन्त; √वृ (धातु) क्त)
Formभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा, एकवचन; (अहम् ... वृतः—agreement by sense; text has neuter 'vṛtam')
भक्तःdevoted
भक्तः:
कर्ता-विशेषण (Subject complement)
TypeAdjective
Rootभक्त (कृदन्त; √भज् (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; निश्चयार्थे (indeed)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन (enclitic)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
अत्यर्थम्exceedingly
अत्यर्थम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण (excessively/very much)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक निपात
अत्रhere; in this matter
अत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Topic-location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here/in this matter)
कार्याnecessary
कार्या:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Rootकार्य (कृदन्त; √कृ (धातु) ण्यत्)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण (to be done/necessary)
विचारणाdeliberation; consideration
विचारणा:
कर्ता (Karta/Subject; with 'na' = 'no deliberation is needed')
TypeNoun
Rootविचारणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा, एकवचन