Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 57
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
सर्वमेतदहं मन्यं व्यर्थं व्यवसितं तव / कुतस्त्वं प्रथमो ज्ञानी कुतः शंभुः कुतस्तपः
Transliteration
sarvametadahaṃ manyaṃ vyarthaṃ vyavasitaṃ tava / kutastvaṃ prathamo jñānī kutaḥ śaṃbhuḥ kutastapaḥ
Translation
أرى أن كل ما عزمتَ عليه باطل لا طائل منه. من أين صرتَ «أول العارفين»؟ ومن أين شَمبهو؟ ومن أين التَّقشّف؟
Word by Word
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here as object with ‘manye’ (Accusative sense)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म/Object; apposition)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; apposition to सर्वम्
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मन्येthink/consider
मन्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन, आत्मनेपद
व्यर्थम्vain, futile
व्यर्थम्:
Karma-pravacaniya (कर्म-विशेषण/Predicate to object)
TypeAdjective
Rootव्यर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; predicate adjective to ‘एतत्/सर्वम्’
व्यवसितम्undertaken/decided
व्यवसितम्:
Karma-pravacaniya (कर्म-विशेषण/Predicate to object)
TypeAdjective
Rootव्यवसित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वस्/√सद् with वि+अव?; here ‘vy-ava-sita’ from √सि/√सा ‘to resolve/undertake’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्यय (past participle), ‘undertaken/decided’
तवof you/your
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
कुतःwhence?/how?
कुतः:
Hetu-prashna (हेतु-प्रश्न/asking source-cause)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रथमःfirst
प्रथमः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; qualifies ज्ञानी
ज्ञानीknower, wise person
ज्ञानी:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootज्ञानिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कुतःwhence?/how?
कुतः:
Hetu-prashna (हेतु-प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
शंभुःŚambhu (Śiva)
शंभुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कुतःwhence?/how?
कुतः:
Hetu-prashna (हेतु-प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
तपःausterity, penance
तपः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन