Shloka 50
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
तथावेहि समस्तानां प्रियाः प्राणाः शरीरिणाम् / व्यथा चाभिहतानां तु विद्यते भवतो ऽन्यथा
Transliteration
tathāvehi samastānāṃ priyāḥ prāṇāḥ śarīriṇām / vyathā cābhihatānāṃ tu vidyate bhavato 'nyathā
Translation
فاعلم إذن أن الحياة عزيزة على جميع الكائنات المجسدة. والألم موجود لمن يُضرب، تمامًا كما هو موجود لك.
Word by Word
तथाthus, in the same way
तथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकः (thus/in the same way)
अविहिknow, understand
अविहि:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअव + इ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन (sg.); परस्मैपदम्; ‘अव + इ’ = ‘understand/know’ (आज्ञार्थ)
समस्तानाम्of all
समस्तानाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.)/नपुंसकलिङ्ग (n.) (context: beings), षष्ठी (Gen. 6th), बहुवचन (pl.); विशेषणम्
प्रियाःdear
प्रियाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), बहुवचन (pl.); विशेषणम्
प्राणाःlives, vital breaths
प्राणाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), बहुवचन (pl.)
शरीरिणाम्of embodied beings
शरीरिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootशरीरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Gen. 6th), बहुवचन (pl.)
व्यथाpain
व्यथा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootव्यथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
अभिहतानाम्of the injured/struck
अभिहतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootअभि + हन् (धातु) → अभिहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.)/नपुंसकलिङ्ग (n.) (context: persons/beings), षष्ठी (Gen. 6th), बहुवचन (pl.); भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle): ‘of those who are struck/injured’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधान/विरोधार्थक-निपातः
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootविद् (धातु) (अत्र ‘विद्’ = ‘सत्तायाम्/भवति’ प्रयोगः)
Formलट्-लकार (Pres.), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.); आत्मनेपदम्
भवतःof you / for you
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Gen. 6th), एकवचन (sg.); आदरार्थ-प्रयोगः (honorific ‘of you’)
अन्यथाotherwise, differently
अन्यथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकः (otherwise/differently)