Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 45
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
व्याकर्षणं सत्त्वनिबर्हणं च कृषिर्वणिज्या पशुपालनं च / शुश्रूषणं चाप्यगुरोररेर्वाप्यकार्यमेतद्धि सदा द्विजानाम्
Transliteration
vyākarṣaṇaṃ sattvanibarhaṇaṃ ca kṛṣirvaṇijyā paśupālanaṃ ca / śuśrūṣaṇaṃ cāpyagurorarervāpyakāryametaddhi sadā dvijānām
Translation
جرّ المحراث، وإهلاك الكائنات، والزراعة، والتجارة، ورعي الماشية؛ وكذلك خدمة المعلّم، وفعل ما لا يليق—even لأجل العدو—فكل ذلك محظور دائمًا على ذوي الولادتين (الدِّوِج).
Word by Word
व्याकर्षणम्ploughing/drawing (tilling)
व्याकर्षणम्:
कर्म/उद्देश्य (Object/Item listed)
TypeNoun
Rootवि + आ + कृष् (धातु) → व्याकर्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ल्युट्-प्रत्ययान्त कृदन्त (action noun)
सत्त्वनिबर्हणम्expelling living beings
सत्त्वनिबर्हणम्:
कर्म/उद्देश्य (Item listed)
TypeNoun
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक) + निबर्हण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘सत्त्वानां निबर्हणम्’ (driving out/expelling creatures)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
कृषिःagriculture
कृषिः:
कर्म/उद्देश्य (Item listed)
TypeNoun
Rootकृषि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
वणिज्याtrade/commerce
वणिज्या:
कर्म/उद्देश्य (Item listed)
TypeNoun
Rootवणिज्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
पशुपालनम्cattle-rearing
पशुपालनम्:
कर्म/उद्देश्य (Item listed)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक) + पालन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘पशूनां पालनम्’
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
शुश्रूषणम्service/attendance
शुश्रूषणम्:
कर्म/उद्देश्य (Item listed)
TypeNoun
Rootशुश्रूष् (धातु) → शुश्रूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ल्युट्-प्रत्ययान्त कृदन्त (service)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; particle (also/even)
गुरोःof the teacher
गुरोः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
अरेःof an enemy
अरेः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
वाor
वा:
समुच्चय/विकल्प (Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; particle
अकार्यम्improper/forbidden
अकार्यम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + कार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; negative adjective ‘not to be done’
एतत्this
एतत्:
कर्ता/विशेष्य (Subject/predicate topic)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; demonstrative pronoun
हिindeed/for
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic/causal particle
सदाalways
सदा:
कालाधिकरण (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb of time
द्विजानाम्of the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन