Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction

Ancestral Rite Protocols

प्राग्दक्षिणाग्रान्नियतो विधि चाप्यत्र वक्ष्यति / न दीनो नापि वा क्रुद्धो न चैवान्यमना नरः / एकत्र चाधाय मनः श्राद्धं कुर्यात्समाहितः

prāgdakṣiṇāgrānniyato vidhi cāpyatra vakṣyati / na dīno nāpi vā kruddho na caivānyamanā naraḥ / ekatra cādhāya manaḥ śrāddhaṃ kuryātsamāhitaḥ

السنّة هنا أن تُجعل أطراف عشب الكوشا متجهة إلى الشرق والجنوب. لا يكن الإنسان كئيبًا ولا غضبان ولا شارد الذهن؛ بل ليجمع قلبه ويؤدي شرادها بخشوع.

prākeastward/forward
prāk:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय)
Formअव्यय; दिक्-प्रवचन (directional adverb)
dakṣiṇāgrānhaving tips to the south (i.e., with southern ends)
dakṣiṇāgrān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa + agra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दक्षिणम् अग्रं येषाम्); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
niyataḥrestrained, disciplined
niyataḥ:
Kartṛ (कर्ता)
TypeAdjective
Rootniyata (कृदन्त; √yam धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) अर्थे ‘restrained/regulated’
vidhiḥthe rule/procedure
vidhiḥ:
Kartṛ (कर्ता)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: also/even)
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
vakṣyatiwill state
vakṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
dīnaḥdejected, poor-spirited
dīnaḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootdīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
apieven
api:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
or
:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunctive particle)
kruddhaḥangry
kruddhaḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkruddha (कृदन्त; √krudh धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
evaindeed
eva:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
anya-manāḥdistracted (having mind elsewhere)
anya-manāḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya + manas (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (अन्यं मनः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
naraḥa man (the performer)
naraḥ:
Kartṛ (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ekatrain one place, on one point
ekatra:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootekatra (अव्यय)
Formअव्यय; देश/एकाग्रता-वाचक (adverb: in one place)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
ādhāyahaving fixed/placed
ādhāya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√dhā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having placed/fixed’
manaḥmind
manaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative) एकवचन (also nominative possible; here object of ādhāya)
śrāddhamthe śrāddha rite
śrāddham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kuryātshould perform
kuryāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
samāhitaḥcomposed, concentrated
samāhitaḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ā-hita (कृदन्त; √dhā धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) अर्थे ‘collected/attentive’