Shloka 23
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
श्लेषं संसक्तयोर्ज्ञात्वा शङ्कितः किल वृत्रहा / ताभ्यां मैथुनशक्ताभ्यामपत्योद्भवभीरुणा
Transliteration
śleṣaṃ saṃsaktayorjñātvā śaṅkitaḥ kila vṛtrahā / tābhyāṃ maithunaśaktābhyāmapatyodbhavabhīruṇā
Translation
فلما علم باشتداد عناقِهما اضطرب فِترها (إندرا) حقًّا؛ إذ كانا كليهما ذوي قدرةٍ على الوصال، وهو خائفٌ من ظهور نسلٍ منهما.
Word by Word
श्लेषम्embrace/close contact
श्लेषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्लेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
संसक्तयोःof the two closely joined
संसक्तयोः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसम्-सञ्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन; ‘of the two who were attached’
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund); ‘having known’
शङ्कितःalarmed/suspicious
शङ्कितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशङ्क् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ-विशेषण
किलindeed, it is said
किल:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formअव्यय; प्रसिद्ध्यर्थ/श्रुत्यर्थ ‘indeed/it is said’
वृत्रहाVṛtrahā (Indra)
वृत्रहा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इन्द्रस्य नाम
ताभ्याम्by those two
ताभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचन
मैथुनशक्ताभ्याम्by the two capable of intercourse
मैथुनशक्ताभ्याम्:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootमैथुन (प्रातिपदिक) + शक्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), द्विवचन; तत्पुरुष-समासः (मैथुने शक्तः)
अपत्योद्भवभीरुणाout of fear of offspring being produced
अपत्योद्भवभीरुणा:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअपत्य (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक) + भीरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (अपत्य-उद्भवे भीरुः)