Shloka 19
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
दत्ता हिमवता तस्मै योगाचार्याय धीमते / देवलं सुषुवे सा तु ब्रह्मिष्ठं ज्ञानसंयुता
Transliteration
dattā himavatā tasmai yogācāryāya dhīmate / devalaṃ suṣuve sā tu brahmiṣṭhaṃ jñānasaṃyutā
Translation
سلّمها هِمَوان لذلك المعلّم اليوغيّ الحكيم؛ وهي المقرونة بالمعرفة أنجبت دِيفَلا، الثابتَ في البراهمن.
Word by Word
दत्ताwas given
दत्ता:
Karta (कर्ता/Subject; predicate adjective with implied 'अभवत्')
TypeAdjective
Rootदा (धातु) क्त-प्रत्यय (कृदन्त) → दत्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (given/bestowed)
हिमवताby Himavat
हिमवता:
Karana (करण/Instrument; agent in passive sense)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
योगाचार्यायto the teacher of yoga
योगाचार्याय:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient; apposition to तस्मै)
TypeNoun
Rootयोग + आचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुष (योगस्य आचार्यः)
धीमतेwise
धीमते:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of योगाचार्याय)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
देवलम्Devala (name)
देवलम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदेवल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सुषुवेgave birth (bore)
सुषुवे:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootसू (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
साshe
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तुindeed
तु:
Prayojaka (प्रयोग-निपात/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-अव्यय (indeed/but)
ब्रह्मिष्ठम्most devoted to Brahman
ब्रह्मिष्ठम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of देवलम्)
TypeAdjective
Rootब्रह्मिष्ठ (प्रातिपदिक; अतिशयार्थ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (देवलम्)
ज्ञानसंयुताendowed with knowledge
ज्ञानसंयुता:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of सा)
TypeAdjective
Rootज्ञान + संयुता (प्रातिपदिक; सम्-युज् (धातु) क्त-प्रत्ययाधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (ज्ञानेन संयुता = endowed with knowledge)