Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle

सा तथोक्ता तदापर्णा देवी दुश्चरचारिणी / उमेति हि महाभागा त्रिषु लोकेषु विश्रुता

sā tathoktā tadāparṇā devī duścaracāriṇī / umeti hi mahābhāgā triṣu lokeṣu viśrutā

فلما قيل لها ذلك سُمّيت الإلهةُ السالكةُ للتقشّف العسير «أپرنا»؛ وهي ذات الحظ العظيم مشهورةٌ في العوالم الثلاثة باسم «أوما» أيضًا.

she
:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana
tathā-uktāso addressed, thus spoken to
tathā-uktā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of sā)
TypeAdjective
Roottathā (अव्यय) + ukta (प्रातिपदिक) from √vac (धातु)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; kta-participle (past passive participle/क्त) with avyayībhāva sense 'thus-said'
tadāthen
tadā:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAvyaya; kāla-avyaya (temporal adverb/काल-अव्यय)
aparṇāAparṇā
aparṇā:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण/Apposition to sā)
TypeNoun
Roota-parṇa (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; nañ-tatpuruṣa (नञ्-तत्पुरुष) proper name/epithet 'without leaves'
devīgoddess
devī:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण/Apposition)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana
duścara-cāriṇīpractising severe austerity, of difficult conduct
duścara-cāriṇī:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of devī/sā)
TypeAdjective
Rootduścara (प्रातिपदिक) + cāriṇī (प्रातिपदिक) from √car (धातु)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; karmadhāraya: 'one whose conduct is hard (to perform)'
umāUmā
umā:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण/Apposition)
TypeNoun
Rootumā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; proper name
itithus (named)
iti:
Vākyaprayojaka (वाक्य-प्रयोजक/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotation/name-marker
hiindeed
hi:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध-बोधक/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; nipāta (particle/निपात) expressing emphasis/causal nuance
mahā-bhāgāvery fortunate, illustrious
mahā-bhāgā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of umā/devī)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; karmadhāraya: 'greatly fortunate'
triṣuin the three
triṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक)
FormPuṃ/Napuṃ (common), Saptamī vibhakti (Locative/सप्तमी), Bahuvacana (plural/बहुवचन)
lokeṣuworlds
lokeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī, Bahuvacana
viśrutārenowned
viśrutā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of umā/devī)
TypeAdjective
Rootviśruta (प्रातिपदिक) from √śru (धातु)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; kta-participle used adjectivally