Shloka 103
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
पितॄन्प्रीणाति यो वंश्यः पितरः प्रीणयन्ति तम् / पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः
Transliteration
pitṝnprīṇāti yo vaṃśyaḥ pitaraḥ prīṇayanti tam / pitaraḥ puṣṭikāmasya prajākāmasya vā punaḥ
Translation
من يُرضي الآباء الأسلاف من ذريته، يُرضيه الآباء بدورهم؛ ولا سيما من يبتغي القوّة والخصب، أو من يبتغي الذرية.
Word by Word
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
प्रीणातिpleases
प्रीणाति:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√प्री (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
वंश्यःa descendant
वंश्यः:
कर्ता (Karta; qualifier of यः)
TypeAdjective
Rootवंश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (descendant)
पितरःthe ancestors
पितरः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
प्रीणयन्तिplease/satisfy
प्रीणयन्ति:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√प्री (धातु) [णिच् causative: प्रीणयति]
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
पितरःthe ancestors
पितरः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पुष्टि-कामस्यof one desiring prosperity
पुष्टि-कामस्य:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘पुष्टेः कामः’ (desire for nourishment/prosperity)
प्रजा-कामस्यof one desiring offspring
प्रजा-कामस्य:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘प्रजायाः कामः’ (desire for offspring)
वाor
वा:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात (or)
पुनःagain/further
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: again/furthermore)