Brahma Purana — Krishna Returns the Parijata Tree to Dvaraka and Marries the Rescued Maidens, Shloka 18
Devanagari script
ममैव पाणिग्रहणं गोविन्दः कृतवान् इति निशासु जगतः स्रष्टा तासां गेहेषु केशवः उवास विप्राः सर्वासां विश्वरूपधरो हरिः //
Translation
لا يُسجَّل هنا إلا «18» بوصفه رقم الشلوكة؛ والمعنى الديني الجليل يُلتمس من النص الأصلي.
Word by Word
mamaof me
mama:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वलिङ्ग (pronoun)
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphatic particle)
pāṇi-grahaṇamhand-taking (marriage)
pāṇi-grahaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāṇi (प्रातिपदिक) + grahaṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (पाणेः ग्रहणम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
govindaḥGovinda
govindaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgovinda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
kṛtavānhas done/performed
kṛtavān:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formकृत्-प्रत्ययान्त (क्तवतुँ; past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; finite sense with implied 'asti'
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय, वाक्यपरिसमाप्ति/उद्धरणचिह्न (quotative particle)
niśāsuin the nights
niśāsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootniśā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
jagataḥof the world
jagataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
sraṣṭācreator
sraṣṭā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsraṣṭṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tāsāmof those (women)
tāsām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
geheṣuin (their) houses
geheṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgeha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
keśavaḥKeśava
keśavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkeśava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
uvāsadwelt/stayed
uvāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvas (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
viprāḥO brāhmaṇas / learned ones
viprāḥ:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थे अपि (O brāhmaṇas)
sarvāsāmof all
sarvāsām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; tāsām इत्यस्य विशेषणम्
viśva-rūpa-dharaḥthe bearer of universal forms
viśva-rūpa-dharaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसमास (यस्य विश्वरूपं धारणम् सः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; hariḥ इत्यस्य विशेषणम्
hariḥHari
hariḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; keśavaḥ इत्यस्य समानाधिकरण
Speaker
Narrative voice addressing brāhmaṇas (viprāḥ); explicit speaker not named within this verse.