Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 86
Devanagari script
सा तथोक्ता तया मात्रा देवी दुश्चरचारिणी तेनैव नाम्ना लोकेषु विख्याता सुरपूजिता //
Translation
هذا البيت (الفصل 34، الآية 86) جزء من البورانا، يعلّم الحق والواجب.
Word by Word
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
tathā-uktāthus addressed
tathā-uktā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottathā (अव्यय) + ukta (√वच् धातु, क्त कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘so addressed/so spoken to’
tayāby her
tayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
mātrāby (her) mother
mātrā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
devīthe goddess
devī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
duścara-cāriṇīpractising severe austerity
duścara-cāriṇī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootduścara (प्रातिपदिक) + cāriṇī (√चर् धातु, णिनि-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (‘दुश्चरं चरति इति’)
tenaby that
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic)
nāmnāby the name
nāmnā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
lokeṣuin the worlds
lokeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
vikhyātābecame renowned
vikhyātā:
Kriyā (क्रिया/वर्णनात्मक)
TypeAdjective
Rootvi-√khyā (ख्या धातु, क्त कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
sura-pūjitāworshipped by the gods
sura-pūjitā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsura (प्रातिपदिक) + pūjita (√पूज् धातु, क्त कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (‘सुरैः पूजिता’)
Speaker
Narrative conclusion of Brahmā’s account; subject: Aparṇā as a goddess figure.