Brahma Purana — Akshara and Kshara: Vasiṣṭha’s Teaching to Karāla Janaka on Cosmogenesis and Liberation, Shloka 15
Devanagari script
अणिमा लघिमा प्राप्तिर् ईशानं ज्योतिर् अव्ययम् सर्वतःपाणिपादान्तं सर्वतोक्षिशिरोमुखम् //
Translation
يحضّ هذا البيت (241.15) الحكماء على تدبّر المعنى لكي يصير العلم عملاً وممارسة.
Word by Word
अणिमाminuteness (a siddhi)
अणिमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअणिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लघिमाlightness (a siddhi)
लघिमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलघिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्राप्तिःattainment (a siddhi)
प्राप्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ईशानम्Īśāna
ईशानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘Īśāna (the Lord)’
ज्योतिःlight/splendor
ज्योतिः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘imperishable’
सर्वतःपाणिपादान्तम्having hands and feet everywhere
सर्वतःपाणिपादान्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्वतः (अव्यय) + पाणि + पाद + अन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि: ‘whose hands and feet are everywhere’ (सर्वतः पाणिपादौ अन्ते यस्य)
सर्वतोक्षिशिरोमुखम्having eyes, heads, and faces everywhere
सर्वतोक्षिशिरोमुखम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्वतः (अव्यय) + अक्षि + शिरस् + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि: ‘whose eyes, heads, and faces are everywhere’
Speaker
Vasiṣṭha describing the Supreme principle to Karālajanaka.