Srimad Bhagavatam — Tritiya Skandha, Shloka 10
Brahmā’s Creation: The Kumāras, Rudra, the Prajāpatis, and the Manifestation of Vedic Sound
Devanagari script
यदरोदी: सुरश्रेष्ठ सोद्वेग इव बालक: । ततस्त्वामभिधास्यन्ति नाम्ना रुद्र इति प्रजा: ॥ १० ॥
Transliteration
yad arodīḥ sura-śreṣṭha sodvega iva bālakaḥ tatas tvām abhidhāsyanti nāmnā rudra iti prajāḥ
Translation
ثم قال براهما: «يا أكرمَ الآلهة! لما بكيتَ بقلقٍ كالصبي، فإن جميع الخلق سيدعونك باسم ‘رودرا’.»
Synonyms
यत्because/since
यत्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), कारणार्थे/हेतौ (causal sense)
अरोदीःyou cried
अरोदीः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; धातु: रुद् ‘to cry’
सुर-श्रेष्ठO best of the gods
सुर-श्रेष्ठ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), पुल्लिङ्ग, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणां श्रेष्ठः)
स-उद्वेगःwith agitation
स-उद्वेगः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + उद्वेग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन; ‘सहित’ अर्थे स- (with)
इवas if/like
इव:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
बालकःa child
बालकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबालक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन
ततःtherefore/then
ततः:
Kāla/Hetu (काल/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, तस्मात्/तदनन्तरम् (therefore/then)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन
अभिधास्यन्तिthey will call/name
अभिधास्यन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-धा (धातु)
Formलृट् (Simple future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; धातु: धा/धा (to place/say) with उपसर्ग अभि- = ‘to name/call’
नाम्नाby the name
नाम्ना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/तृतीया), एकवचन
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper name)
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (वाक्यार्थ-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निरूपण-अव्यय (quotative particle)
प्रजाःthe people/creatures
प्रजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/प्रथमा), बहुवचन
Characters & Entities
B
BrahmaR
Rudra (Shiva)FAQs
This verse explains that because he cried (rud) like a distressed child at his appearance, beings would call him “Rudra.”
Lord Brahma speaks this verse and declares that the prajās will know him by the name Rudra.
Bhagavatam shows that names can reveal inner states and functions; distress can be transformed into a sacred identity when aligned with divine purpose.