Srimad Bhagavatam — Shashtha Skandha, Shloka 7

Puṁsavana / Viṣṇu-vrata: Worship of Lakṣmī-Nārāyaṇa for Auspicious Progeny and Fortune

Devanagari script

ॐ नमो भगवते महापुरुषाय महानुभावाय महाविभूतिपतये सह महाविभूतिभिर्बलिमुपहरामीति । अनेनाहरहर्मन्त्रेण विष्णोरावाहनार्घ्यपाद्योपस्पर्शनस्‍नानवासउपवीतविभूषणगन्धपुष्पधूप दीपोपहाराद्युपचारान् सुसमाहितोपाहरेत् ॥ ७ ॥

Transliteration

oṁ namo bhagavate mahā-puruṣāya mahānubhāvāya mahāvibhūti-pataye saha mahā-vibhūtibhir balim upaharāmīti; anenāhar-ahar mantreṇa viṣṇor āvāhanārghya-pādyopasparśana-snāna-vāsa-upavīta-vibhūṣaṇa-gandha-puṣpa-dhūpa-dīpopahārādy-upacārān susamā-hitopāharet.

Translation

أوم، أُقَدِّمُ السجودَ للربِّ، للمها-بوروشا، للعظيمِ الشأن، لسيّدِ العطايا العظمى؛ ومع جلالِ مُرافقيه كڤيشڤكسينا أُقَدِّمُ هذه القُربان. ينبغي أن يُتلى هذا المانترا كلَّ يومٍ بقلبٍ حاضر، مع استدعاء فيشنو وتقديم ماء الأَرغْيَة، وماء غسل القدمين، وماء المضمضة، وماء الاغتسال، واللباس، والخيط المقدّس، والحُليّ، والعِطر، والزهور، والبخور، والمصابيح وسائر خدمات العبادة.

Synonyms

• ॐ: Om
• ॐ: Sambodhana/Invocation (सम्बोधन/आह्वान)
• Type: Indeclinable
• Root: ॐ (अव्यय)
• Form: मङ्गल/प्रणव-शब्दः (auspicious syllable; pranava), अव्यय

• नमः: salutation
• नमः: Bhava (भाव/नमस्कारार्थ)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (nom./acc. sg.; indeclinable-like usage in salutation)

• भगवते: to the Blessed Lord
• भगवते: Sampradana (सम्प्रदान/प्रति)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative sg.)

• महापुरुषाय: to the great Person
• महापुरुषाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: महापुरुष (प्रातिपदिक; महा + पुरुष)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative sg.)

• महानुभावाय: to the greatly glorious one
• महानुभावाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: महानुभाव (प्रातिपदिक; महा + अनुभाव)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative sg.)

• महाविभूतिपतये: to the Lord of great opulences
• महाविभूतिपतये: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: महाविभूतिपति (प्रातिपदिक; महा + विभूति + पति)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative sg.)

• सह: together with
• सह: Sahakaraka (सहकारक/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सह-शब्दः (preposition/adverb), सहार्थक-अव्यय (with)

• महाविभूतिभिः: with great opulences
• महाविभूतिभिः: Sahakaraka (सह/सहचर)
• Type: Noun
• Root: महाविभूति (प्रातिपदिक; महा + विभूति)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया बहुवचन (instrumental pl.)

• बलिम्: offering
• बलिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: बलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (acc. sg.)

• उपहरामि: I offer
• उपहरामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप-हृ (धातु)
• Form: लट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (1st sg.)

• इति: thus
• इति: Vacana-marker (उक्तिसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• अनेन: with this
• अनेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental sg.)

• अहर्-अहर्: day by day
• अहर्-अहर्: Adhikarana (अधिकरण/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुनरुक्त-अव्यय (reduplicated adverb)

• मन्त्रेण: by the mantra
• मन्त्रेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental sg.)

• विष्णोः: of Vishnu
• विष्णोः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (genitive sg.)

• आवाहन-अर्घ्य-पाद्य-उपस्पर्शन-स्नान-वासा-उपवीत-विभूषण-गन्ध-पुष्प-धूप-दीप-उपहार-आदि-उपचारान्: services such as invocation, arghya, water for feet, sprinkling, bath, garments, sacred thread, ornaments, fragrance, flowers, incense, lamp, offerings, etc.
• आवाहन-अर्घ्य-पाद्य-उपस्पर्शन-स्नान-वासा-उपवीत-विभूषण-गन्ध-पुष्प-धूप-दीप-उपहार-आदि-उपचारान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आवाहन + अर्घ्य + पाद्य + उपस्पर्शन + स्नान + वासस् + उपवीत + विभूषण + गन्ध + पुष्प + धूप + दीप + उपहार + आदि + उपचार (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (acc. pl.); समाहार/सूची-समासः (enumerative compound)

• सु-समाहितः: well-concentrated
• सु-समाहितः: Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-धा (धातु) → समाहित (कृदन्त) + सु (उपसर्ग/उपपद)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषण (well-composed/attentive)

• उपाहरेत्: should offer
• उपाहरेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप-आ-हृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (3rd sg.)

Purport

This mantra is very important. Anyone engaged in Deity worship should chant this mantra, as quoted above, beginning with oṁ namo bhagavate mahā-puruṣāya.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Mahāpuruṣa

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about worshiping Lord Vishnu with daily offerings (upacharas)?

This verse instructs that one should worship Viṣṇu day after day with focused mind, offering standard services like invocation, water offerings (arghya, pādya), bathing, clothing, ornaments, fragrance, flowers, incense, lamps, and food.

Why does Śukadeva Gosvāmī describe this mantra and method of worship in Canto 6 Chapter 19?

In the context of the Pumsavana-vrata, Śukadeva explains the proper devotional procedure—mantra and offerings—by which a devotee worships Lord Viṣṇu to obtain divine blessings through regulated bhakti.

How can I apply this Bhagavatam teaching in modern life if I cannot perform full temple-style worship?

Chant the mantra daily with attention and offer simple items available—water, a flower, a lamp, and food—while maintaining sincerity and steady remembrance of Viṣṇu.