Home›Srimad Bhagavatam›Shashtha Skandha›Adhyaya 19›Shloka 19
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Shashtha Skandha, Shloka 19

Puṁsavana / Viṣṇu-vrata: Worship of Lakṣmī-Nārāyaṇa for Auspicious Progeny and Fortune

Devanagari script

विष्णोर्व्रतमिदं बिभ्रन्न विहन्यात्कथञ्चन । विप्रान् स्त्रियो वीरवती: स्रग्गन्धबलिमण्डनै: । अर्चेदहरहर्भक्त्या देवं नियममास्थिता ॥ १९ ॥ उद्वास्य देवं स्वे धाम्नि तन्निवेदितमग्रत: । अद्यादात्मविशुद्ध्यर्थं सर्वकामसमृद्धये ॥ २० ॥

Transliteration

viṣṇor vratam idaṁ bibhran na vihanyāt kathañcana viprān striyo vīravatīḥ srag-gandha-bali-maṇḍanaiḥ

Translation

ينبغي أن يتقبّل المرء هذا النذر لفيشنو (viṣṇu-vrata) وألا ينحرف عن أدائه بحال. وببقايا البرسادا وأكاليل الزهور ومعجون الصندل والقرابين والحُليّ، يعبد يوميًا البراهمة ويكرّم كذلك النساء اللواتي يعشن بسلام مع أزواجهن وأولادهن؛ وعلى الزوجة الملتزمة بالضوابط أن تعبد الرب فيشنو كل يوم ببهكتي عظيمة.

Synonyms
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
व्रतम्vow, observance
व्रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम् ‘व्रतम्’
बिभ्रन्observing, bearing
बिभ्रन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(he) bearing/observing’
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
विहन्यात्should violate/destroy
विहन्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-हन् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
कथञ्चनin any way (at all)
कथञ्चन:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/निषेध-प्रयोगे ‘in any way’
विप्रान्brāhmaṇas
विप्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन (वैदिक/छान्दस-रूपे प्रथमा/द्वितीया समानरूपता); अत्र कर्मत्वे
वीरवतीःhaving husbands/heroic (fortunate)
वीरवतीः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवीरवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् ‘स्त्रियः’
स्रक्-गन्ध-बलि-मण्डनैःwith garlands, perfumes, offerings, and ornaments
स्रक्-गन्ध-बलि-मण्डनैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्रक् + गन्ध + बलि + मण्डन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्वः—स्रग्भिः गन्धैः बलिभिः मण्डनैः; पूजन-द्रव्यैः
अर्चेत्should worship
अर्चेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
अहर्-अहर्day by day
अहर्-अहर्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअहर् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (reduplicated adverb) = प्रतिदिनम्; क्रियाविशेषणम्
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
देवम्the Lord (deity)
देवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
नियमम्the rule/discipline
नियमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘observance/discipline’
आस्थिताhaving undertaken (it)
आस्थिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past active/PPP in sense of ‘having undertaken’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषणम् (स्त्री)
उद्वास्यhaving dismissed (the deity)
उद्वास्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-वास् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्त (gerund) ‘having dismissed/sent off’
देवम्the deity
देवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वेin his own
स्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् ‘धाम्नि’
धाम्निabode
धाम्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम् ‘निवेदितम्’
निवेदितम्offered (food)
निवेदितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनि-विद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘offered/presented’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
अग्रतःin front (of him)
अग्रतः:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय; देश/काल-क्रियाविशेषण (in front/before)
अद्याद्should eat
अद्याद्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअद् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
आत्मविशुद्ध्यर्थम्for self-purification
आत्मविशुद्ध्यर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootआत्म-विशुद्धि-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (प्रयोजन/उद्देश्य), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—आत्मनः विशुद्धिः तस्य अर्थः
सर्वकामसमृद्धयेfor the fulfillment of all desires
सर्वकामसमृद्धये:
Sampradana/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसर्व-काम-समृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; तत्पुरुषः—सर्वेषां कामानां समृद्धिः
Characters & Entities
V
Viṣṇu
B
brāhmaṇas
V
vīravatī women

FAQs

This verse instructs that a vow undertaken for Lord Viṣṇu should not be disrupted in any manner; steadiness and adherence to the discipline are essential.

Because proper worship includes respect for sacred persons and exemplary devotees; offering them garlands, fragrances, gifts, and ornaments supports the vow’s purity and devotional culture.

Keep a consistent daily practice—simple prayer, offering, or remembrance of Viṣṇu—and maintain the commitment without unnecessary breaks, while practicing respect and charity to worthy persons.

←Previous Verse
Next Verse→