Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 34

Varṣa-devatā Worship in Jambūdvīpa: Hayagrīva/Hayaśīrṣa, Nṛsiṁha, Kāmadeva (Pradyumna), Matsya, Kūrma, and Varāha

उत्तरेषु च कुरुषु भगवान् यज्ञपुरुष: कृतवराहरूप आस्ते तं तु देवी हैषा भू: सह कुरुभिरस्खलितभक्तियोगेनोपधावति इमां च परमामुपनिषदमावर्तयति ॥ ३४ ॥

uttareṣu ca kuruṣu bhagavān yajña-puruṣaḥ kṛta-varāha-rūpa āste taṁ tu devī haiṣā bhūḥ saha kurubhir askhalita-bhakti-yogenopadhāvati imāṁ ca paramām upaniṣadam āvartayati.

قال شُكاديفا غوسوامي: أيها الملك، في القسم الشمالي من جمبودفيبا، في أرض تُدعى أُتَّرَكُرُو-فَرْشَة، يقيم الربّ الأعلى بوصفه يَجْنَ-بُرُشَ، قابِلَ جميع القرابين، في تجسّده على هيئة الخنزير الإلهي فَرَاهَا. هناك تعبدُه الإلهةُ الأرض وسائرُ السكان مع الكُرُو بخدمةٍ تعبّدية لا تتعثّر، مردّدين مرارًا هذا المانترا الأوبانيشدي الأسمى.

uttareṣuin the northern
uttareṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural; used adjectivally with 'kuruṣu'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction particle (समुच्चय)
kuruṣuamong the Kurus (people/lands)
kuruṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkuru (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
yajña-puruṣaḥYajña-Puruṣa (Lord of sacrifice)
yajña-puruṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyajña + puruṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; समासः—तत्पुरुषः: 'the person of sacrifice'
kṛta-varāha-rūpaḥhaving taken the boar form
kṛta-varāha-rūpaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta + varāha + rūpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; समासः—तत्पुरुषः: 'having assumed the boar-form' (kṛta=assumed/made)
āstedwells/sits
āste:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootās (धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada, 3rd person, Singular
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (विरोध/विशेष)
devīthe goddess
devī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
indeed/ah
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothā (अव्यय)
FormExclamatory particle (उद्गार)
eṣāthis
eṣā:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
bhūḥEarth
bhūḥ:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormPrepositional indeclinable (सह-योगे) governing Instrumental
kurubhiḥwith the Kurus
kurubhiḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootkuru (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
askhalita-bhakti-yogenaby unfaltering bhakti-yoga
askhalita-bhakti-yogena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roota-skhalita + bhakti + yoga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; समासः—तत्पुरुषः: 'by unwavering devotion-yoga' (askhalita=unfaltering)
upadhāvatiapproaches/runs up to
upadhāvati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-dhāv (धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada, 3rd person, Singular
imāmthis
imām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction particle (समुच्चय)
paramāmsupreme
paramām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; qualifying 'upaniṣadam'
upaniṣadamUpaniṣad (esoteric teaching)
upaniṣadam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootupaniṣad (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
āvartayatirecites/repeats
āvartayati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-vṛt (धातु; णिजन्त)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada, Causative (णिजन्त), 3rd person, Singular
Y
Yajña-puruṣa (Bhagavān)
V
Varāha
B
Bhū-devī
K
Kurus (people of Kuru-varsha)

FAQs

It states that the Supreme Lord, as Yajña-puruṣa, resides among the northern Kurus in the form of Varāha, and is worshiped there by Bhū-devī and the Kurus with unwavering bhakti.

Because He is the true Lord and enjoyer of all sacrifices; the verse emphasizes that devotion to Him is the essential purpose behind yajña.

Maintain steady devotional practice—regular prayer/chanting, remembrance of the Lord, and consistent service—without giving up due to distractions or changing circumstances.